Διάγνωση της Νόσου Dupuytren
Η κλινική εικόνα του ρικνωμένου δέρματος πάνω από τον ψηλαφητό και συχνά επώδυνο όζο (χορδής),καθώς επίσης και ο περιορισμός του εύρους κίνησης και της μόνιμης καμπτικής θέσης των δακτύλωνείναι χαρακτηριστικά σημεία του συνδρόμου (Εικόνα 1).

Θεραπεία της Νόσου Dupuytren
Συντηρητική θεραπεία συστήνεται σε ασθενείς με πρώιμη νόσο, που όμως δεν παρουσιάζουν λειτουργικές διαταραχές. Παρακολούθηση, φυσικοθεραπεία, ενέσεις κορτικοστεροειδών και ενέσιμη χορήγηση του ιστολυτικού κλωστηριδίου της κολλαγενάσης (Xiapex ®) είναι μερικά από τα συντηρητικά μέτρα που χρησιμοποιούνται. Η χειρουργική αντιμετώπιση προτείνεται σε ασθενείς με εγκατεστημένες συγκάμψεις και λειτουργικές διαταραχές. Η διαδερμική διατομή της παλαμιαίας απονεύρωσης με βελόνα και η ανοικτή απονευρεκτομή είναι οι ευρύτερα χρησιμοποιούμενες τεχνικές. Η ανοιχτή τεχνική περιλαμβάνει τομή σχήματος Ζ με σκοπό να μειωθεί η τάση που ασκείται στο δέρμα μετεγχειρητικά καιπεριοχική εκτομή της παλαμιαίας απονεύρωσης και του όζου (Εικόνα 2). Σε ιδιαίτερα σύνθετες περιπτώσεις υποτροπιάζουσας νόσου μπορεί να χρειαστεί μέχρι και ακρωτηριασμός του δακτύλου.Η ακτινοθεραπεία είναι μια προσέγγιση της οποίας η αξία ακόμα εξετάζεται για βλάβες αρχικού σταδίου.

Εικόνα 2. Εκτομήτης ρικνωτικής χορδής σε ασθενή με σοβαρή σύγκαμψη του παράμεσου δακτύλου: προεγχειρητική εικόνα (α), και άμεσο μετεγχειρητικό αποτέλεσμα (β).

Εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες (3:1) και συνήθως μεταξύ 5ης και 6ης δεκαετίας. Το κυρίαρχο άκρο είναι πιο επιρρεπές λόγω υπέρχρησης. Πρώτος σε συχνότητα προσβάλλεται ο αντίχειρας (triggerthumb), δεύτερος σε συχνότητα ο παράμεσος και ακολουθούν μέσος, δείκτης και μικρός. Παράγοντες κινδύνου αποτελούν ο σακχαρώδης διαβήτης καθώς και άλλες μεταβολικές και ρευματικές παθήσεις. Επιπλέον, οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις και οι έντονες χειρωνακτικές εργασίες που απαιτούν συχνή κάμψη των δακτύλων σχετίζονται με την εμφάνιση της βλάβης.

Διάγνωση Εκτινασσόμενου Δακτύλου
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην χαρακτηριστική κλινική εικόνα.Οι ασθενείς εκφράζουν ότι το δάκτυλό του «μαγκώνει» σε θέση κάμψηςκαι απελευθερώνεται μετά από λίγο αυτόματα, παράγοντας έναν χαρακτηριστικό ήχο «αναπήδησης». Στην κλινική εξέταση ζητούμε από τον ασθενή να πραγματοποιήσει επαναλαμβανόμενες, ενεργητικές κινήσεις κάμψης – έκτασης ενόσω ο εξεταστής απομονώνει το πάσχον δάκτυλο – σταθεροποιώντας τα υπόλοιπα. Τα συμπτώματα αναπαράγονται με αυτό τον χειρισμό.

Θεραπεία Εκτινασσόμενου Δακτύλου
Η θεραπευτική αντιμετώπιση είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει ξεκούραση, επιθέματα πάγου και εγχύσεις κορτικοειδών που δρουν μειώνοντας το οίδημα. Χειρουργικά, γίνεται διάνοιξη του pulley που σχετίζεται με τη στενωτική μοίρα. Συχνότερα διανοίγεται το pulley A1 καθώς η διόγκωση ανιχνεύεται κεντρικότερά του.

Το σύνδρομο De Quervain ή Στενωτική τενοντοελυτρίτιδα De Quervain πρόκειται για σύνδρομο υπέρχρησης που προσβάλει τους τένοντες του πρώτου ραχιαίου διαμερίσματος των εκτεινόντων, συγκεκριμένα τον μακρό απαγωγό του αντίχειρα και τον βραχύ εκτείνοντα του αντίχειρα. Εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες ηλικίας 30-50 ετών. Ο μηχανισμός της βλάβης αφορά τους τένοντες του πρώτου διαμερίσματος οι οποίοι καθώς περνούν υπό τον ραχιαίο εγκάρσιο σύνδεσμο (retinaculum), φλεγμαίνουν και παχύνονται (ίνωση) λόγω συνεχών μικροτραυματισμών που οφείλονται σε επαναλαμβανόμενες κινήσεις απαγωγής και έκτασης του αντίχειρα. Έτσι η φυσιολογική κίνηση των τενόντων επηρεάζεται καθώς εκτός από τη φλεγμονή στους τένοντες, γίνονται οιδηματώδη και τα έλυτρα με αποτέλεσμα να μην κινούνται ελεύθερα οι τένοντες μέσα σε αυτά. Πρόσφατα, έρευνες κατέδειξαν γραμμική συσχέτιση μεταξύ εμφάνισης της βλάβης και χρήσης των κινητών τηλεφώνων (smartphones).

Διάγνωση Συνδρόμου De Quervain
Η δίαγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα. Κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος στην στυλοειδή απόφυση της κερκίδας που μπορεί να συνοδεύεται από οίδημα. Κλινικά, αναπαράγεται με το Finkelsteintest (ωλένια απόκλιση του καρπού με τον αντίχειρα σε κάμψη και ενώ να συγκρατείται από τα τέσσερα δάκτυλα).

Θεραπεία Συνδρόμου De Quervain
Η θεραπευτική αντιμετώπιση αρχικά είναι συντηρητική και περιλαμβάνει ακινητοποίηση του αντίχειρα με νάρθηκα σε μέση θέση, σε συνδυασμό με έγχυση κορτικοειδών, ΜΣΑΦ και φυσικοθεραπεία με τη χρήση θεραπευτικών υπερήχωνκαι lasers. Η παραμονή των συμπτωμάτων μετά την ολοκλήρωση της συντηρητικής θεραπείας, είναι ένδειξη χειρουργικής αποκατάστασης. Το χειρουργείο γίνεται με τοπική αναισθησία και εκτελείται απελευθέρωση του πρώτου ραχιαίου διαμερίσματος. Η αποκατάσταση είναι άμεση, και ο ασθενής επιστρέφει στην εργασία του μετά την αφαίρεση ραμμάτων (10-14 ημέρες).

Ο μηχανισμός εμφάνισης του συνδρόμου σχετίζεται με κάθετι μπορεί να προκαλέσει την συμπίεση του νεύρου μέσα στον σωλήνα. Στους παράγοντες κινδύνου εμφάνισης του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα ανήκουν:

• Τραύμα: κατάγματα ή εξαρθρήματα του καρπού
• Ανατομικές παραλλαγές: Άτομα με μικρότερου εύρους αυλό, είναι πιθανότερο να εμφανίσουν το σύνδρομο.
• Φλεγμονώδεις συστηματικές παθήσεις: Ρευματοειδής αρθρίτιδα και αμυλοείδωση.
• Μεταβολικά νοσήματα: Σακχαρώδης διαβήτης λόγω της νευροπάθειας του προκαλεί.
• Φύλο: Το σύνδρομο εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες.
• Ενδοκρινικά νοσήματα: Ακρομεγαλία και υποθυρεοειδισμός.
• Αλλαγές της κατανομής των σωματικών υγρών: Ο υποθυρεοειδισμός προκαλεί την εμφάνιση του συνδρόμου λόγω μυξοιδήματος. Kαταστάσεις όπως η εγκυμοσύνη (συνήθως υποχωρεί αυτόματα μετά την εγκυμοσύνη), η εμμηνόπαυση, η νεφρική ανεπάρκεια και το λεμφοίδημα σχετίζονται επίσης με την εμφάνιση του συνδρόμου.
• Φάρμακα: Η αναστραζόλη, φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, σχετίζεται με την εμφάνιση του συνδρόμου.
• Εργασία: Χειρονακτικές εργασίες με συχνή καταπόνηση του καρπού και επανειλημμένες κινήσεις κάμψης του καρπού, έχουν συσχετιστεί με αυξημένα ποσοστά εμφάνισης του συνδρόμου.
• Νεοπλάσματα: συχνότερα γάγγλια και λιπώματα που προκαλούν πιεστικά φαινόμενα.
• Άλλα αίτια: Παχυσαρκία, Ιδιοπαθή, κάπνισμα

Κλινική εικόνα
Τυπικά αφορά γυναίκες στην 4η με 5η δεκαετία, που αναφέρουν δυσαισθησίες όπως μουδιάσματα, μυρμηγκίασματα και αίσθημα τσιμπήματος βελόνας στην παλαμιαία επιφάνεια των 31/2 δακτύλων που νευρώνει το μέσο νεύρο. Αυτά συνήθως εμφανίζονται με την κόπωση κατά τη διάρκεια χειρονακτικών εργασιών ή κατά τη διάρκεια του ύπνου και τις αφυπνίζει. Τα συμπτώματα ανακουφίζονται με τίναγμα των χεριών επαναλαμβανόμενα αλλά με την πάροδο του χρόνου εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο και διαρκούν περισσότερη ώρα. Σε πιο προχωρημένες καταστάσεις εμφανίζονται και τα κινητικά συμπτώματα με χαρακτηριστική την αδυναμία συγκράτησης αντικειμένων (όπως ποτηριών, μολυβιών) και την αναφορά συχνών πτώσεων των αντικειμένων από τα χέρια τους. Τέλος εμφανίζεται στα τελικά στάδια, μη αναστρέψιμη ατροφία των μυών του θέναρος(Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Σοβαρή ατροφία των μυών του θέναρος σε ασθενή με προχωρημένο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.

Διάγνωση Συνδρόμου του Καρπιαίου Σωλήνα
Κατά την κλινική εξέταση συνήθως υπάρχει θετικό σημείο Tinel, δηλαδή επίκρουση επί του εγκαρσίου συνδέσμου που προκαλεί ένα αίσθημα διαπεραστικού ρεύματος στην πορεία του μέσου νεύρου.Το Phalen’stestείναι επίσης ένα χρήσιμο κλινικό τεστ. Σε αυτό, ο εξεταστής ζητά από την ασθενή να πραγματοποιήσει κάμψη αγκώνα και καρπού ταυτόχρονα και να διατηρήσει αυτή τη θέση για λίγα λεπτά. Αναπαραγωγή αυτών των συμπτωμάτων στο πρώτο λεπτό αξιολογείται ως θετική δοκιμασία. Όσο πιο σύντομα αναπαραχθούν τα συμπτώματα, τόσο χειρότερη η πρόγνωση. Αν και η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εικόνα και εξέταση, ο ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος.Το ηλεκτρομυογράφημα(EMG), και η νευρική ταχύτητα αγωγής (NCV) είναι σημαντικά εργαλεία για την αξιολόγηση του επιπέδου και του σταδίου της διαταραχής. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος επίσης, από κάποιον έμπειρο εξεταστή, είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την διάγνωση του προβλήματος.

Θεραπεία Συνδρόμου του Καρπιαίου Σωλήνα
Η θεραπεία που μπορεί να συσταθεί για τα αρχικά στάδια του συνδρόμου είναι συντηρητική και περιλαμβάνει εκπαίδευση των ασθενών όπως αποφυγή των δραστηριοτήτων που προκαλούν τα συμπτώματα και την δημιουργία πιο εργονομικού περιβάλλοντος εργασίας. Η έγχυση υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, τοπικάεντός του καρπιαίου σωλήνα, κορτικοστεροειδών (μεθυλ-πρεδνιζολόνη 40mg) βελτιώνει βραχυπρόθεσμα τα συμπτώματα σε σημαντικό βαθμό και καθυστερεί την χειρουργική αντιμετώπιση έως και 1 έτος. Επιπλέον η σταθεροποίηση της άρθρωσης του καρπού με ελαστικούς νάρθηκες προκειμένου να μειωθούν οι κινήσεις που επιδεινώνουν τα συμπτώματα, είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος. Τέλος η φυσικοθεραπεία και η εφαρμογή θεραπευτικών υπερήχων χρησιμοποιούνται στη συντηρητική προσέγγιση της θεραπείας.
Ωστόσο επειδή τα συμπτώματα είναι πιθανό να μην υποχωρούν με τη συντηρητική θεραπεία, οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται για πιθανή χειρουργική αντιμετώπιση. Η χειρουργική θεραπεία συστήνεται σε ασθενείς όπου τα συμπτώματα τους δεν υποχωρούν με τη συντηρητική θεραπεία ή που η διαταραχή είναι σε προχωρημένο στάδιο (ατροφία θέναρος, μυϊκή αδυναμία, συχνή νυχτερινή αφύπνιση, Phalen’stestσε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα). Αυτή περιλαμβάνει διάνοιξη του καρπιαίου σωλήνα και αποσυμπίεση του μέσου νεύρου, με διατομή του εγκάρσιου συνδέσμου. Η επέμβαση αυτή γίνεται με τοπική αναισθησία, με πολύ μικρή τομή(minimalinvasive), και ο ασθενής εξέρχεται αμέσως μετα την επέμβαση. Η αποκατάσταση είναι γρήγορη και ο ασθενής δύναται να επιστέψει στη δουλειά του μετα από 2-4 εβδομάδες (Εικόνα 2).

Εικόνα 2. Σχεδιασμός της χειρουργικής τομής (1-2 εκατοστά) για τηναποσυμπίεση του καρπιαίου σωλήνα.

Αίτια Σύνδρομου Θωρακικής Εξόδου
Στα αίτια περιλαμβάνονται κληρονομικές ανατομικές ανωμαλίες, όπως την ύπαρξη αυχενικής υπεράριθμης πλευράς και συγγενείς ινομυϊκές ταινίες πουδιασχίζουν τη θωρακική έξοδο και ασκούν πίεση στο βραχιόνιο πλέγμα (Εικόνα). Επίκτητες καταστάσεις όπως υπερτροφία των σκαληνών μυών, μετά από επαναλαμβανόμενη άσκηση με το άκρο σε θέση πάνω από το επίπεδο της κεφαλής, χαμηλά ευρισκόμενη ωμοπλάτη και πρόσθιακάμψη του αυχένα επίσης σχετίζονται με την παθογένεια του συνδρόμου.

Εικόνα. Ασθενής με ακτινολογική εικόνα υπερτροφικής αυχενικής εγκάρσιας απόφυσης αριστερά και κλινική εικόνα νευρογενούς συνδρόμου θωρακικής εξόδου. Υποβλήθηκε σε χειρουργική αντιμετώπιση όπου έγινε σκαληνεκτομή και πλήρη απελευθέρωση του βραχιονίου πλέγματος.

Διάγνωση Συνδρόμου Θωρακικής Εξόδου
Η διάγνωση είναι κατά βάση κλινική. Το ιστορικό του ασθενούς και η κλινική εικόνα, είναι καθοριστικής σημασίας. Στο νευρογενές σύνδρομο θωρακικής εξόδου, μυϊκή αδυναμία και ποικίλες αισθητικές διαταραχές εμφανίζονται με κατανομή που εξαρτάται από τοαν συμπιέζεται το ανώτερο ή κατώτερο βραχιόνιο πλέγμα. Έτσι τα συμπτώματα μπορούν να είναι εμφανή στον τράχηλο,στον ανώτερο θώρακα,την οπίσθια επιφάνεια του αυχένα, την ωμοπλάτη, την έξω ή τηνέσω επιφάνεια του βραχίονα, το αντιβράχιο και την άκρα χείρα. Το φλεβικό σύνδρομο,εκδηλώνεται με κυάνωση, οίδημα και αίσθημα βάρουςτου άνω άκρου. Οξύ άλγος εμφανίζεται σε οξεία θρόμβωση της υποκλείδιας φλέβας που αντιμετωπίζεται με θρομβόλυση και αγγειοπλαστική. Μη αντιμετώπιση της θρόμβωσης συνοδεύεται από έντονο χρόνιο οίδημα στο άκρο και επίφλεβο στην ωμοκλειδική περιοχή. Το αρτηριακό σύνδρομο, εκδηλώνεται με μείωση έντασης ή απώλεια σφύξεων του άνω άκρου και κρύα δάκτυλα. Τα συμπτώματα επιδεινώνονται σε θέση κάμψης, απαγωγής και έξω στροφής του ώμου. Για τον λόγο αυτό, μια σειρά δοκιμασιών πρόκλησης των συμπτωμάτων, χρησιμοποιούνται στην κλινική εξέταση.

Οι δοκιμασίες αυτές είναι το Adsontest, το Wrighttest, το ROOStest, το Halsted ή Reverse Adsontest και το Eden’s test. Συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως απλές ακτινογραφίες, CT ή MRI μπορούν να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες για την ανατομία της περιοχής ή να αποκλείσουν άλλες καταστάσεις (πχ όγκοι Pancoast). Ανάλογα με τον τύπου του συνδρόμου που υποψιαζόμαστε, μπορούν να διενεργηθούν triplex αγγείων, υπερηχογράφημα (US), ηλεκτρομυογράφημα (EMG) ή και MRΙ ΑΜΣΣ και του σύστοιχου βραχιονίου πλέγματος.

Θεραπεία του Συνδρόμου Θωρακικής Εξόδου
Η θεραπεία του συνδρόμου περιλαμβάνει συντηρητικά μέσα στα αρχικά στάδια όπως φυσικοθεραπεία, μείωση σωματικού βάρους, περιορισμός των ασκήσεων σε θέση πάνω από το επίπεδο της κεφαλής και ΜΣΑΦ. Η χειρουργική αντιμετώπιση προτιμάται σε περιπτώσεις προοδευτικά επιδεινούμενης νευρολογικής βλάβης ή οξείας αγγειακής ανεπάρκειας. Αυτή περιλαμβάνει σκαληνεκτομή και εκτομή της αυχενικής υπεράριθμης πλευράς (εάν υπάρχει), με υπερκλείδια προσπέλαση. Σε περίπτωση πίεσης των αγγείων συνίσταται διαμασχαλιαία προσπέλαση και εκτομήτης πρώτης θωρακικής πλευράς. Σε περίπτωση σχηματισμού θρόμβου στο φλεβικό δίκτυο, θρομβόλυση και αγγειοπλαστική πραγματοποιούνται πριν την χειρουργική θεραπεία της πρωτοπαθούς βλάβης.

Οι τένοντες είναι ταινίες σκληρού ινώδους ιστού, σαν «κορδόνια» που συνδέουν τους μύες με τα οστά. Ο όρος τενοντίτιδα ή τενοντοπάθεια χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια φλεγμονή κάποιου τένοντα του ανθρώπινου σώματος. Μπορούν όλοι οι τένοντες να εμφανίσουν τενοντίτιδα, ωστόσο υπάρχουν ορισμένοι πιο επιρρεπείς στον κίνδυνο φλεγμονής. Αυτό εξαρτάται από το ποσοστό καταπόνησης του τένοντα από διάφορες δραστηριότητες του ατόμου. Ένα από τα συχνότερα εμφανιζόμενα είδη τενοντίτιδας είναι η τενοντίτιδα του ώμου ή αλλιώς τενοντοπάθεια πετάλου των στροφέων μυών.

Που οφείλεται η Τενοντίτιδα Ώμου;

Στροφικό πέταλο ονομάζεται μια ομάδα τεσσάρων μυών που ξεκινούν από την ωμοπλάτη και καταλήγουν στο βραχιόνιο οστό. Οι μύες αυτοί ονομάζονται υπερκάνθιος, υπακάνθιος, ελάσσων στρογγύλος και υποπλάτιος. Οι τένοντες των μυών του στροφικού πετάλου σχηματίζουν μία ομάδα, η οποία ονομάζεται τενόντιο πέταλο και μαζί με τον τένοντα της μακράς κεφαλής του δικεφάλου είναι υπεύθυνοι για το σύνολο των κινήσεων του ώμου. Οι πέντε αυτοί τένοντες υπόκεινται στη μεγαλύτερη επιβάρυνση, επομένως είναι πιθανότερο να εμφανίσουν τενοντοπάθεια.

Ορισμένοι παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση της τενοντίτιδας είναι:

Έντονη και συνεχόμενη μυϊκή δραστηριότητα
Όσο περισσότερο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα «δουλεύουν» οι μύες για την εκτέλεση έντονων ή επαναλαμβανόμενων κινήσεων, τόσο μεγαλύτερη είναι και η καταπόνηση των τενόντων. Γι’ αυτόν το λόγο ορισμένες ομάδες ανθρώπων είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν τενοντίτιδα ώμου. Αθλητές με έντονη μυϊκή δραστηριότητα στον ώμο ή άτομα που λόγω επαγγέλματος εκτελούν εντεταμένες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις αποτελούν ομάδες πιο επιρρεπείς στην εμφάνιση τενοντίτιδας κάποια στιγμή στη ζωή τους.

Ανατομία ώμου
Εάν το ακρώμιο (δομή του ώμου), προεξέχει πολύ οι τένοντες «τρίβονται» στην κάτω επιφάνειά του. Επομένως είναι ευκολότερη η δημιουργία τενοντίτιδας.

Συμπτώματα της Τενοντίτιδας Ώμου

Το συχνότερο και στις περισσότερες περιπτώσεις μοναδικό σύμπτωμα της τενοντίτιδας ώμου είναι ο πόνος. Εντοπίζεται συνήθως την εξωτερική πλευρά του ώμου και του βραχίονα, δεν είναι σπάνιο όμως να αντανακλά και στον αυχένα. Ο πόνος εξαιτίας της τενοντίτιδας μπορεί να είναι συνεχόμενος ή αποσπασματικός και συχνά δυσχεραίνει τις κινήσεις του πάσχοντα.

Διάγνωση της τενοντίτιδας ώμου

Η διάγνωση της τενοντίτιδας του ώμου γίνεται συνήθως με κλινική εξέταση του πάσχοντα, σε συνδυασμό με λήψη ιστορικού. Υπάρχει η πιθανότητα να ζητηθεί από το γιατρό ακτινογραφία ώμου για να αποκλειστεί οποιαδήποτε άλλη πάθηση του ώμου. Σε ορισμένες περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη και περεταίρω απεικονιστική εξέταση του ώμου για να διαπιστωθεί η έκταση της βλάβης των τενόντων. Η εξέταση γίνεται με υπέρηχο ώμου, ή μαγνητική τομογραφία. Η μαγνητική τομογραφία θεωρείται η εξέταση εκλογής για την ανάδειξη των περισσότερων προβλημάτων του ώμου.

Θεραπεία της Τενοντίτιδας Ώμου

Συντηρητική θεραπεία
Στην οξεία τενοντίτιδα η θεραπεία συνίσταται βασικά στη χορήγηση αντιφλεγμονωδών και αναλγητικών φαρμάκων. Στην οξεία φάση του πόνου μια ένεση κορτιζόνης στον υπακρωμιακό χώρο (δηλ. μέσα στον ώμο) μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα ενοχλήματα. Μόλις παρέλθει η περίοδος έντονου πόνου, συνίστανται ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και ανάπαυση για βελτίωση των συμπτωμάτων και αποκατάσταση της κίνησης. Συνδυαστικά μπορεί να συνεχιστεί η χορήγηση αντιφλεγμονωδών και αναλγητικών φαρμάκων.

Σε περιπτώσεις χρόνιας τενοντίτιδας το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας ξεκινάει άμεσα, με σκοπό την βελτίωση της κίνησης και της δύναμης του ώμου.

Χειρουργική αντιμετώπιση εξαρθρήματος ώμου
Σε περιπτώσεις χρόνιας τενοντίτιδας υπάρχει η πιθανότητα να κριθεί απαραίτητη η χειρουργική αντιμετώπιση. Γίνεται αρθροσκόπηση ώμου, και μέσω δύο ή τριών μικρών οπών, ο τένοντας που φλεγμαίνει νεαροποιείται (δηλ. καθαρίζεται) και γίνεται ακρωμιοπλαστική, δηλ. αφαιρείται το περιττό οστό που του δημιουργεί πίεση στον υπακρωμιακό χώρο.

Το χειρουργείο γίνεται με ολική αναισθησία και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια μέρα. Ο ασθενής είναι έτοιμος να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες μετά το πέρας δύο εβδομάδων από την ημέρα του χειρουργείου.

Στη συνέχεια εφαρμόζεται πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, το οποίο αν εφαρμοστεί σωστά οι πιθανότητες υποτροπής της τενοντίτιδας εκμηδενίζονται.

Αρθροπλαστική ώμου καλείται η επέμβαση που εφαρμόζεται στην άρθρωση του ώμου, όπου τοποθετούνται ειδικά αρθρωτά υλικά. Σκοπός της είναι να διορθώσει φθορές που δημιουργήθηκαν με την πάροδο του χρόνου, λόγω κάποιας ασθένειας (συνήθως οστεοαρθρίτιδα), ή εξαιτίας κάποιου προηγούμενου τραυματισμού.

Κατά την εκτέλεση μιας αρθροπλαστικής ώμου αντικαθίσταται μερικώς ή ολικώς η άρθρωση από ειδικά εμφυτεύματα τιτανίου και πολυαιθυλενίου.

Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος

Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας μαλακός ιστός, που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες. Η λειτουργία του είναι να προστατεύει τα κόκκαλα που αποτελούν την άρθρωση από τη μεταξύ τους τριβή, κατά την εκτέλεση των κινήσεων.

Με την πάροδο του χρόνου, ή εξαιτίας κάποιου τραυματισμού, ο αρθρικός χόνδρος υφίσταται βλάβη. Λόγω της φύσης του συγκεκριμένου ιστού, που δεν διαθέτει ικανή αιμάτωση, ο χόνδρος δεν έχει τη δυνατότητα αυτό-αποκατάστασης, συνεπώς η βλάβη παραμένει.

Η εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας της πρωτογενούς ή εκφυλιστικής οστεοαρθρίτιδας. Αρχικά ο χόνδρος λεπταίνει, διασπάται και σε τελικό στάδιο καταλήγει σε ολική απώλειά του. Σε αυτήν την περίπτωση, τα υποκείμενα οστά χάνουν την προστασία του χόνδρου, με αποτέλεσμα κατά τη διεκπεραίωση κινήσεων να τρίβονται μεταξύ τους. Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια επίπονη νόσος, η οποία δυσχεραίνει την εκτέλεση απλών καθημερινών κινήσεων του ώμου, και κατ’ επέκταση του άνω άκρου.

Είδη αρθροπλαστικής ώμου

Υπάρχουν τέσσερα βασικά είδη αρθροπλαστικής ώμου, ανάλογα με την έκταση και το είδος της βλάβης που έχει υποστεί η άρθρωση.

Αρθροπλαστική επιφάνειας ώμου
Αναδιαμορφώνεται από τον ορθοπεδικό χειρουργό η επιφάνεια του κατεστραμμένου χόνδρου. Τοποθετείται μόνο ένα μεταλλικό ημισφαιρικό εμφύτευμα στην επιφάνεια της βραχιονίου κεφαλής. Η αρθροπλαστική επιφάνειας ώμου εκτελείται συνήθως σε νέους ασθενείς χωρίς σημαντική βλάβη της ωμογλήνης. Δεν αποτελεί κατάλληλη επέμβαση για όλες τις περιπτώσεις ασθενών και διενεργείται έπειτα από συζήτηση και αξιολόγηση της κατάστασης με τον ορθοπεδικό χειρουργό.

Ημιολική αρθροπλαστική ώμου
Αποτελεί το συχνότερο τύπο αρθροπλαστικής ώμου, έπειτα από κάταγμα της κεφαλής του βραχιονίου, όπου δεν μπορεί να γίνει οστεοσύνθεση. Κατά την επέμβαση αφαιρείται η κεφαλή του βραχιονίου και αντικαθίσταται από ημισφαιρική πρόθεση που ενώνεται με μεταλλική, η οποία τοποθετείται μέσα στον αυλό του βραχιονίου.

Ολική αρθροπλαστική ώμου
Κατά τη συγκεκριμένη επέμβαση γίνεται ολική αντικατάσταση της κεφαλής του βραχιονίου καθώς και της ωμογλήνης της ωμοπλάτης. Χρησιμοποιούνται ειδικά μεταλλικά εμφυτεύματα, με σκοπό τη συνολική δημιουργία νέας άρθρωσης. Με αυτόν τον τρόπο αποκαθίσταται η λειτουργικότητα της άρθρωσης, και εξαλείφεται ο πόνος λόγω της τριβής των οστών που συμμετέχουν στις κινήσεις. Πραγματοποιείται συνήθως σε ασθενείς που πάσχουν από εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα, ή ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου
Είναι μια ειδική μορφή αρθροπλαστικής. Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις ασθενών, που έχουν υποστεί μη επανορθώσιμη ρήξη στροφικού πετάλου, ενώ ταυτοχρόνως πάσχουν από αρθρίτιδα. Γίνεται αναστροφή των επιφανειών σε σχέση με την κλασική ολική αρθροπλαστική. Σκοπός είναι η νέα άρθρωση που θα δημιουργηθεί να είναι πλήρως λειτουργική, χωρίς απαραίτητα τη βοήθεια των μυών του στροφικού πέταλου, με χρήση μόνο του δελτοειδούς για τη λειτουργία της απαγωγής.

Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται από το είδος της διαδικασίας που έχει αποφασιστεί να πραγματοποιηθεί, καθώς και από την έκταση της βλάβης.

Προετοιμασία της επέμβασης και διάρκεια αποκατάστασης
Το χρονικό διάστημα πριν την επέμβαση γίνεται ο απαραίτητος προεγχειρητικός έλεγχος με ειδικές εξετάσεις που υποδεικνύει ο χειρουργός, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία.

Η διάρκεια παραμονής του ασθενούς στο νοσοκομείο μετά την πραγματοποίηση της επέμβασης είναι 1-2 ημέρες.

Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, σκόπιμο είναι να ακολουθήσει ο ασθενής κάποιο πρόγραμμα αποκατάστασης που θα του υποδείξει ο ορθοπεδικός, με φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις. Αυτό το πρόγραμμα θα «εκπαιδεύσει» εκ νέου την ωμική ζώνη, ώστε να μπορεί να εκτελεί και πάλι όλο το εύρος των κινήσεων. Προοδευτικά ο ασθενής μεταβαίνει από την πραγματοποίηση των καθημερινών δραστηριοτήτων στην ικανότητα πραγματοποίησης πιο έντονων αθλητικών δραστηριοτήτων, πάντα υπό την καθοδήγηση του ορθοπεδικού.

Αποτελεσματικότητα της επέμβασης.
Πρόκειται για επέμβαση με υψηλό ποσοστό επιτυχίας. Η ανακούφιση από τον πόνο είναι άμεση και αποκαθίσταται το σύνολο σχεδόν των κινήσεων του ώμου.

Η οστεοαρθρίτιδα ή “εκφυλιστική αρθροπάθεια” είναι ο πιο κοινός τύπος αρθρίτιδας στον ώμο. Οι άλλοι λιγότερο συχνοί τύποι αρθρίτιδας στον ώμο είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή φλεγμονώδης και η αρθρίτιδα που εμφανίζεται μετά από σοβαρό τραύμα του ώμου ή μετατραυματική αρθρίτιδα.

Στην οστεοαρθρίτιδα, ο ομαλός χόνδρος που επικαλύπτει τα άκρα των οστών φθείρεται, προκαλώντας τριβή μεταξύ των αρθρικών επιφανειών. Η τριβή αυτή οδηγεί σε ανώμαλη κίνηση της άρθρωσης και την ανάπτυξη οστεοφύτων, τα οποία διαμορφώνονται επειδή το οστό προσπαθεί να αυτοεπουλωθεί. Η ανώμαλη κίνηση και τα οστεόφυτα μπορεί να οδηγήσουν σε πόνο και απώλεια της κίνησης του ώμου.

Υπάρχουν 2 αρθρώσεις εντός του ώμου που μπορεί να επηρεαστούν από την οστεοαρθρίτιδα. Η κύρια άρθρωση που παρέχει το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης του ώμου ονομάζεται γληνοβραχιόνια (Γ-Β) άρθρωση, εκεί όπου το βραχιόνιο οστό ή ο βραχίονας συνδέεται με την ωμοπλάτη. Η άλλη μικρότερη άρθρωση στον ώμο που παρέχει ελάχιστη κίνηση είναι η ακρωμιοκλειδική (Α-Κ) άρθρωση, εκεί όπου η κλείδα συνδέεται με την ωμοπλάτη.

Αιτίες της Αρθρίτιδας Ώμου

Η συχνότητα εμφάνισης της αρθρίτιδας ώμου αυξάνει με την ηλικία. Γενικά παρατηρείται σε άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών· ωστόσο, μπορεί να παρατηρηθεί και σε νεότερες ηλικίες σε ασθενείς μετά από τραυματισμό στον ώμο, όπως κάταγμα ή εξάρθρωση. Η αρθρίτιδα της Α-Κ άρθρωσης συμβαίνει συνήθως σε νεαρότερη ηλικία από ότι η αρθρίτιδα της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης. Υπάρχει επίσης και γενετική προδιάθεση για αρθρίτιδα, έτσι ώστε να μπορεί να είναι κληρονομική.

Κλινικά σημεία και συμπτώματα της Αρθρίτιδας Ώμου

Η πιο συνηθισμένη ενόχληση σε ασθενή με αρθρίτιδα του ώμου είναι ο πόνος. Ο πόνος επιδεινώνεται με τις δραστηριότητες -ειδικά σε οποιεσδήποτε δραστηριότητες που απαιτούν τον βραχίονα να φτάνει πάνω από το ύψος του κεφαλιού- και μειώνεται με την ανάπαυση. Η αρθρίτιδα της Γ-Β άρθρωσης συνήθως πονάει κυρίως στο πίσω μέρος του ώμου ενώ A-Κ αρθρίτιδα πονάει κυρίως στο εμπρόσθιο μέρος του ώμου στο τελικό άκρο της κλείδας.

Η επόμενη πιο συνηθισμένη ενόχληση είναι η απώλεια της κίνησης (δυσκαμψία), η οποία είναι πολύ πιο σοβαρή σε άτομα με Γ-Β αρθρίτιδα. Επιπλέον, κατά την κίνηση του ώμου μπορεί μερικές φορές να υπάρχει τριγμώδης ήχος (κριγμός), όταν τα οστά τρίβονται το ένα στο άλλο.

Ευτυχώς, αρκετοί ασθενείς που αναπτύσσουν αρθρίτιδα δεν εκδηλώνουν πόνο και απώλεια της κίνησης. Στην πραγματικότητα, μερικοί ασθενείς με σοβαρή καταστροφή της άρθρωσης έχουν ελάχιστα συμπτώματα.

Διάγνωση της Αρθρίτιδας Ώμου

Η αρθρίτιδα του ώμου μπορεί εύκολα και γρήγορα διαγνωστεί με την σωστή φυσική εξέταση και τις απλές ακτινογραφίες. Κατά τη διάρκεια της φυσικής εξέτασης, ο γιατρός θα πρέπει να αναζητεί για πόνο κατά τη διάρκεια της κίνησης του ώμου, παρουσία κριγμού, αδυναμία του ώμου, και ευαισθησία κατά την ψηλάφηση. Οι ακτινογραφίες δείχνουν απώλεια της άρθρωσης του ώμου, κύστεις των οστών και οστεόφυτα στα ανατομικά όρια της άρθρωσης (Εικόνα 1). Επίσης, τα άτομα με αρθρίτιδα της Α-Κ άρθρωσης είναι σε κίνδυνο για δημιουργία ρήξεων του στροφικού πετάλου και μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία για την καλύτερη απεικόνιση.

Θεραπεία της Αρθρίτιδας Ώμου

Όπως με τις περισσότερες άλλες αρθριτικές καταστάσεις, η αρχική θεραπεία περιλαμβάνει ανάπαυση, τροποποίηση των δραστηριοτήτων, ασκήσεις που μπορεί να καθοδηγούνται από έναν φυσικοθεραπευτή, και μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) όπως η ιβουπροφαίνη. Παγοθεραπεία και ζεστά επιθέματα, καθώς και άλλες θεραπευτικές εφαρμογές όπως οι υπέρηχοι μπορούν ακόμη να συνταγογραφηθούν. Επίσης, ενδαρθρικές (δηλ. εντός της άρθρωσης) ενέσεις κορτιζόνης χρησιμοποιούνται μερικές φορές με συνήθως πρόσκαιρα αποτελέσματα.

Εάν αυτές οι θεραπείες δεν φέρουν αποτέλεσμα, τότε προτείνεται χειρουργική επέμβαση. Για αρθρίτιδα της Α-Κ άρθρωσης, αυτό περιλαμβάνει την αφαίρεση του τελικού άκρου της κλείδας, η οποία μπορεί να γίνει είτε με ανοικτό χειρουργείο ή αρθροσκοπικά. Για αρθρίτιδα της Γ-Β άρθρωσης, η χειρουργική επέμβαση περιλαμβάνει συνήθως την ολική αρθροπλαστική της άρθρωσης όπου οι αρθριτικές επιφάνειες των οστών αντικαθίστανται με μέταλλο και πλαστικό (Εικόνα 2).

Μερικές φορές μόνο ένα τμήμα της άρθρωσης μπορεί να αντικατασταθεί, και η επέμβαση αυτή ονομάζεται ημιαρθροπλαστική. Η αρθροπλαστική του ώμου είναι γενικά μία επέμβαση που συνήθως απαιτεί μία ημέρα νοσηλείας. Ο ασθενής εξέρχεται την επομένη του χειρουργείου και στη συνέχεια ξεκινά άμεσα ένα κατάλληλο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας. Ενώ η αποκατάσταση είναι διαφορετική για κάθε ασθενή, συνήθως απαιτούνται περίπου τρείς μήνες φυσικοθεραπείας, δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα. Τα αποτελέσματα είναι συνήθως εξαιρετικά και αναμένεται αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ώμου καθώς και εξάλειψη του προεγχειρητικού πόνου.

Οι αθλητικές κακώσεις είναι τραυματισμοί που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια μιας αθλητικής δραστηριότητας, κάποιου αθλήματος, ή κατά τη διάρκεια μίας συμβατικής προπόνησης στο γυμναστήριο. Οι αθλητικές κακώσεις συμβαίνουν είτε σε ανθρώπους που ασχολούνται επαγγελματικά με τον αθλητισμό, είτε σε ανθρώπους, οι οποίοι ακολουθούν κάποιο πρόγραμμα άσκησης.

Ως προς τον μηχανισμό κάκωσης διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

Οξείες Κακώσεις:
Σε αυτήν την κατηγορία υπάγονται όλοι οι τραυματισμοί, που έχουν προκληθεί από κάποιο σαφές τραυματικό γεγονός λόγω λανθασμένης κίνησης

Χρόνιες Κακώσεις:
Είναι αυτές που συμβαίνουν λόγω υπέρχρησης μίας συγκεκριμένης μυϊκής ομάδας.

Συχνότερες αιτίες αθλητικών κακώσεων

Στις περισσότερες περιπτώσεις μία αθλητική κάκωση συμβαίνει εξαιτίας ενός ή συνδυασμού των παρακάτω παραγόντων:

• Μεγάλη περίοδος αποχής από οποιαδήποτε αθλητική δραστηριότητα και βίαιη επαναφορά σε κάποιο άθλημα, ή σε προπόνηση στο γυμναστήριο
• Ανεπαρκής προθέρμανση
• Αθλήματα επαφής
• Κακή προπονητική τεχνική
• Υπερβολική καταπόνηση συγκεκριμένης μυϊκής ομάδας (υπερπροπόνηση)
• Ακατάλληλος αθλητικός εξοπλισμός

Είδη Αθλητικών Κακώσεων

Οι διαφορετικοί αθλητικοί τραυματισμοί προκαλούν διαφορετικά συμπτώματα και επιπλοκές. Οι πιο συνηθισμένοι τραυματισμοί περιλαμβάνουν :

Διαστρέμματα
Έτσι χαρακτηρίζονται οι διατάσεις ή οι ρήξεις συνδέσμων των αρθρώσεων. Συνήθως προκαλούνται λόγω κάποιας οξείας κάκωσης, σε περιπτώσεις σύγκρουσης, ή απότομης αλλαγής κατεύθυνσης.
Κατάγματα. Πρόκειται για τη ρωγμή ή το σπάσιμο ενός οστού ή χόνδρου

Μυϊκές θλάσεις:
Από τους συνηθέστερους τραυματισμούς των μυών, σε άτομα που ασχολούνται με κάποια αθλητική δραστηριότητα. Ως θλάσεις ορίζονται οι μερικές ή ολικές ρήξεις των μυών, από έντονη σύσπασή τους, από υπερβολική διάταση, ή από άμεσο τραυματισμό του.

Ρήξεις Τενόντων:
Οι τένοντες είναι ινώδης σχηματισμοί σαν κορδόνια, που συνδέουν τα οστά με τους μύες. Κάποια απότομη κίνηση, ή η υπερβολική καταπόνηση μπορεί να οδηγήσει σε μερική ή ολική ρήξη ενός τένοντα
Ρήξεις Συνδέσμων του Γόνατος. Εκδηλώνονται συνήθως με έντονο πόνο στην περιοχή της ρήξης και οίδημα και επηρεάζουν τη σταθερότητα της άρθρωσης.

Εκδορές και αιματώματα:
Η εκδορά συμβαίνει λόγω διακοπής της συνέχειας του δέρματος και ανάλογα με την έκτασή της αντιμετωπίζεται αναλόγως. Το αιμάτωμα προκαλείται λόγω ρήξης στο τοίχωμα ενός αιμοφόρου αγγείου, μιας αρτηρίας ή μιας φλέβας στο σημείο του τραυματισμού

Τραυματισμοί των αρθρώσεων

• Άρθρωση είναι το σημείο, όπου ενώνονται δύο οστά μεταξύ τους και παρέχει τη δυνατότητα κίνησης.
• Τραυματικό αίμαρθρο είναι η κατάσταση κατά την οποία έχει συσσωρευτεί αίμα στην άρθρωση εξαιτίας της ρήξης ενός αγγείου.
• Το τραυματικό ύδραρθρο είναι η συλλογή αντιδραστικού υγρού μέσα στην άρθρωση εξαιτίας κάποιου τραυματισμού
• Εξάρθρημα χαρακτηρίζεται η κάκωση μιας άρθρωσης, κατά την οποία συμβαίνει παρεκτόπιση μεταξύ των αρθρικών επιφανειών.

Διάγνωση και θεραπεία αθλητικών κακώσεων

Η διάγνωση κάποιας αθλητικής κάκωσης πραγματοποιείται από κάποιον εξειδικευμένο ορθοπεδικό, ο οποίος αρχικά θα εξετάσει το ιστορικό του ασθενούς και την περιγραφή του ατυχήματος. Έπειτα θα ζητήσει τις διαγνωστικές εξετάσεις που κρίνεται απαραίτητο να εκτελεσθούν, προκειμένου να εξετάσει το είδος και τη βαρύτητα της κάκωσης.

Όταν πρόκειται για κακώσεις της άρθρωσης η πιο εξειδικευμένη διαγνωστική τεχνική, είναι η τεχνική της αρθροσκόπησης. Επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο του εσωτερικού της άρθρωσης, με χρήση ειδικών εργαλείων, ενώ ταυτοχρόνως δίνει τη δυνατότητα άμεσης αποκατάστασης της βλάβης
Γενική παραδοχή αποτελεί πως κάποια αθλητική κάκωση δεν επηρεάζει μόνο σωματικά τον ασθενή, αλλά ασκεί ιδιαίτερη επίδραση και στην ψυχολογική του κατάσταση. Είτε πρόκειται για επαγγελματίες αθλητές, είτε για ερασιτέχνες υπέρμαχους του αθλητισμού η αποχή από την καθημερινότητά του, σε συνδυασμό με το σωματικό πόνο που ακολουθεί τον τραυματισμό επηρεάζουν αρνητικά την ψυχολογία του.

Η υποστήριξη από κάποιον εξειδικευμένο και έμπειρο Ορθοπαιδικό Χειρουργό καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αποκατάστασης αποτελεί σημαντικό παράγοντα επιτυχίας όλης της θεραπευτικής διαδικασίας.

O Δρ. Ζήνων Κόκκαλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ορθοπαιδικής στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών και Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών έχει ευρεία ενασχόληση με όλο το φάσμα των ορθοπεδικών παθήσεων. Επικοινωνήστε μαζί του για επίλυση οποιασδήποτε απορίας.

Το βραχιόνιο πλέγμα είναι ένα πολύπλοκο σύστημα ριζών και νεύρων, μέσω του οποίου ελέγχεται η κινητικότητα και η αίσθηση του άνω άκρου. Μια τραυματική βλάβη του βραχιονίου πλέγματος, που ιατρικά αποκαλείται και κάκωση του βραχιονίου πλέγματος συνεπάγεται σε ξαφνική βλάβη σε αυτά τα νεύρα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αδυναμία, απώλεια αίσθησης ή και απώλεια πλήρους κίνησης, δηλ. παράλυσης στον ώμο, στον βραχίονα ή και στο χέρι.

Ανατομία βραχιονίου πλέγματος

Το βραχιόνιο πλέγμα αποτελείται από πέντε ρίζες που ξεκινούν από την περιοχή της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Οι ρίζες αυτές είναι οι πρόσθιοι κλάδοι των νωτιαίων νεύρων Α5, Α6, Α7, Α8 και Θ1, για να δημιουργήσουν στη συνέχεια τα πρωτεύοντα στελέχη, τα δευτερεύοντα στελέχη και τα τελικά περιφερικά νεύρα που νευρώνουν το άνω άκρο. Κάθε ένα από τα νεύρα έχει ξεχωριστή λειτουργία όπως κίνηση μυών ή μεταφορά αισθητηριακών πληροφοριών από το χέρι στον εγκέφαλο. Συνεπώς σε περιπτώσεις κάκωσης είναι πολύ σημαντικό να εντοπισθεί το συγκεκριμένο νεύρο, που έχει υποστεί τον τραυματισμό, ώστε να σχεδιαστεί σωστά η θεραπεία.

Αιτίες και μηχανισμός κάκωσης βραχιονίου πλέγματος

Οι βασικές αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν βλάβη του βραχιονίου πλέγματος κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες:

• άμεσοι τραυματισμοί: π.χ. από μαχαίρι.
• έμμεσοι τραυματισμοί: που είναι και οι συχνότεροι και προκαλούνται μετά από βίαιο ελκυσμό του πλέγματος (π.χ. πτώση από μοτοσυκλέτα).
• χρόνια πίεση των στοιχείων του πλέγματος από καρκίνο κορυφής πνεύμονα, φυματίωσης κλπ.

Παρά την προφανή αύξηση των μέσων και των τεχνικών στην αποκατάσταση του βραχιονίου πλέγματος, υπάρχει αύξηση στη συχνότητα των τραυματισμών αυτών, λόγω τραυμάτων υψηλής ενέργειας, όπως ατυχήματα μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, αλλά και κατά τη διάρκεια κάποιας αθλητικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερα, η επίπτωση από τους τραυματισμούς μοτοσικλετών είναι υπεύθυνη για την πλειοψηφία των περιπτώσεων.

Οι κακώσεις του βραχιονίου πλέγματος είναι συνήθως υψηλής ενέργειας και συνήθως προκαλούνται όταν ο βραχίονας τραβιέται, ή τεντώνεται με δύναμη σε αντίθετη κατεύθυνση από τον αυχένα, όπως συμβαίνει συνήθως μετά από πτώση από μοτοσικλέτα.

Τα είδη τραυματισμών εξαρτώνται από τον μηχανισμό κάκωσης και διακρίνονται σε:

• Διάταση νεύρων, δηλαδή προσωρινή διακοπή της λειτουργίας των νεύρων, εξαιτίας κάποιου τραυματισμού. Η βλάβη μπορεί να αναστραφεί χωρίς χειρουργική επέμβαση, έπειτα από μερικές ημέρες ή μήνες.
• Ρήξη, κατά την οποία συμβαίνει μερική ή ολική διακοπή της συνέχειας των νευρικών ριζών
• Αποκόλληση των νευρικών ριζών από το νωτιαίο μυελό (avulsion injuries). Η συγκεκριμένη κατάσταση χαρακτηρίζεται ως η σοβαρότερη από το σύνολο των κακώσεων, καθώς δεν υπάρχει κάποια τεχνική για την άμεση αντιμετώπιση της και η παράλυση του βραχιονίου πλέγματος είναι πλήρης.

Συμπτώματα κάκωσης βραχιονίου πλέγματος

Τα συμπτώματα ποικίλουν κα εξαρτώνται από το είδος της κάκωσης που έχουν υποστεί τα νεύρα, καθώς και από το είδος του νεύρου ή των νεύρων που έχουν τραυματιστεί. Γενικά ορισμένα από τα πιο συχνά συμπτώματα είναι τα εξής:

• Απώλεια αισθητικότητας
• Πόνος
• Παράλυση
• Αδυναμία και μούδιασμα

Πολλές φορές μία κάκωση στο βραχιόνιο πλέγμα είναι πολύ δύσκολο να εντοπισθεί εγκαίρως από τον πάσχοντα, καθώς ο πόνος δεν αποτελεί χαρακτηριστικό όλων των νευρικών κακώσεων. Έτσι ενώ τη μία στιγμή διατηρείται η ακεραιότητα του χεριού, μπορεί να υπάρξει απώλεια της δυνατότητας κίνησης ή της αίσθησης ξαφνικά.

Διάγνωση κάκωσης βραχιονίου πλέγματος

Πολλές φορές υπάρχουν δυσκολίες στη διάγνωση των κακώσεων αυτών διότι:

• Συχνά αποκρύπτονται λόγω πιθανού κώματος σε πολυτραυματίες
• Συχνά συνυπάρχουν άλλες ορθοπεδικές κακώσεις (κατάγματα της ωμοπλάτης, κλείδας, κλπ.) που μπερδεύουν
• Συχνά αγνοούνται
• Συχνά υπάρχει λάθος πληροφόρηση

Ο απλός ακτινολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος, ώστε διαγνωσθεί κάποιο κάταγμα του αυχένα, της σπονδυλικής στήλης ή του ώμου.

Ο έλεγχος για κάκωση του βραχιονίου πλέγματος περιλαμβάνει τη μαγνητική τομογραφία, καθώς και την αυχενική μυελογραφία σε συνδυασμό με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Επίσης, οι ηλεκτροδιαγνωστικές μελέτες είναι σημαντικές για τον καθορισμό της σοβαρότητας και του επιπέδου της βλάβης.

Θεραπεία κάκωσης βραχιονίου πλέγματος

Η αντιμετώπιση των κακώσεων του βραχιονίου πλέγματος είναι μία απαιτητική διαδικασία και απαιτεί εξειδικευμένη γνώση από το θεράποντα Ιατρό. Συχνά, λόγω του ότι οι κάκωση συνυπάρχει με άλλου είδους τραυματισμούς, εξαιτίας κάποιου ατυχήματος είναι απαραίτητη η συνεργασία του ορθοπαιδικού χειρουργού με τις άλλες ειδικότητες, ώστε η έναρξη της αποκατάστασης του βραχιονίου πλέγματος να ξεκινήσει εφόσον η κατάσταση του ασθενή έχει σταθεροποιηθεί.

Ως έγκαιρη αποκατάσταση της κάκωσης θεωρείται το χρονικό διάστημα από 1 έως 3 μήνες και είναι κατά πλειοψηφία χειρουργική. Πρώιμη διερεύνηση και χειρουργική αποκατάσταση μεταξύ 3-6 εβδομάδων ενδείκνυται όταν υπάρχει υποψία αποσπαστικής βλάβης (avulsion injury). Οι διαθέσιμες χειρουργικές επιλογές είναι πολλές και η επιλογή εξαρτάται από το είδος της βλάβης. Ενδεικτικά ορισμένες από αυτές είναι:

• Νευρόλυση
• Συρραφή των νευρικών στελεχών
• Αποκατάσταση με νευρικά μοσχεύματα
• Νευρομεταφορές

Η θεραπεία γενικά στις βλάβες του βραχιονίου πλέγματος είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η εισαγωγή όμως των μικροχειρουργικών τεχνικών επέτρεψε στους σύγχρονους χειρουργούς του βραχιονίου πλέγματος να μετατρέψουν τις αρχικές ανεπιτυχείς προσπάθειες, σε μια λογικότερη προσέγγιση των τραυματισμών αυτών, με εξαιρετικά αποτελέσματα σε αρκετές περιπτώσεις.

Μετεγχειριτκή αποκατάσταση
Η μετεγχειρητική αποκατάσταση σε περιπτώσεις κάκωσης του νεύρου είναι μία αργή διαδικασία και απαιτεί υπομονή και προσήλωση στις ειδικές φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις. Οι ασκήσεις επικεντρώνονται στις αρθρώσεις και σε όλους τους μύες του άνω άκρου και σκοπός τους είναι η παρεμπόδιση της δυσκαμψίας και της μυϊκής ατροφίας στον ώμο, αγκώνα, καρπό και στο χέρι. Το χέρι θα πρέπει να τοποθετείται σε ειδική θέση κατά τη διάρκεια της ημέρας για αποφυγή του οιδήματος.

Η διαχείριση του πόνου αυτό το χρονικό διάστημα επιτυγχάνεται με φαρμακευτική αγωγή και ειδικά βοηθήματα.

Ο Δρ. Ζήνων Κόκκαλης εξειδικεύεται στη Χειρουργική Ώμου και στη Χειρουργική Κακώσεων Περιφερικών Νεύρων του Βραχιονίου Πλέγματος, με ενασχόληση σε όλο το φάσμα των ορθοπαιδικών παθήσεων. Επικοινωνήστε μαζί του σχετικά με οποιοδήποτε ορθοπαιδικό πρόβλημα αντιμετωπίζετε και λάβετε εξατομικευμένη διάγνωση και προτάσεις βέλτιστης θεραπείας.